Η Σπάρτη σήμερα

Η σύγχρονη Σπάρτη, πρωτεύουσα του νομού Λακωνίας, είναι χτισμένη στις ανατολικές υπώρειες του Ταϋγέτου, στην ευρύτερη περιοχή της κοιλάδας του Ευρώτα και σε υψόμετρο 210. Βρίσκεται στην ίδια θέση με την αρχαία πόλη. Οι απαρχές της τοποθετούνται στις 20 Οκτωβρίου 1834, όταν ο βασιλιάς  Όθωνας υπέγραψε το διάταγμα για την οικοδόμηση της νέας  Σπάρτης.

Παρότι τα σχέδια της οθωνικής περιόδου δεν ακολουθήθηκαν πιστά, η Σπάρτη παραμένει και σήμερα μια πόλη με καλή ρυμοτομία, δενδροφυτεμένους φαρδείς δρόμους, πάρκα και μεγάλες πλατείες, ενώ πολλά από τα παλιά κτήριά της διατηρούνται σε άριστη κατάσταση.

Η πληθυσμιακή εξέλιξη της Σπάρτης υπήρξε γοργή. Οι πρώτοι οικιστές της νέας πόλης κατέβηκαν από το Μυστρά και ήταν μόλις 130 το 1840. Το 1861 η πόλη είχε 2.699 κατοίκους, το 1880 3.600 και στις αρχές του 20ου αιώνα είχε φτάσει του 6.000. Σήμερα έχει 18.025 κατοίκους (απ. 2001).

Κατά τη δεκαετία του 1930, με την ασφαλτόστρωση των κεντρικών δρόμων και την κατασκευή του δικτύου ύδρευσης, διαμορφώθηκε σε σύγχρονο αστικό κέντρο. Σήμερα διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά μιας επαρχιακής πόλης που η βασική της οικονομία στηρίζεται στην αγροτική παραγωγή, στη μεταποίηση αυτής της παραγωγής και στον τουρισμό. Αποτελεί οικονομικό, διοικητικό και πολιτιστικό κέντρο του νομού Λακωνίας και παραμένει μια πόλη ζεστή και ανθρώπινη.

Η οικοδόμηση της σύγχρονης πόλης πάνω στη θέση της αρχαίας Σπάρτης, οι φυσικές καταστροφές (κυρίως οι σεισμοί του 5ου και 4ου αι. π. Χ.) και οι επιδρομές (κυρίως των Γότθων το 394 μ. Χ.), δεν άφησαν πολλά ίχνη που να θυμίζουν την αρχαία πόλη. Έτσι σήμερα, τα αρχαιολογικά ευρήματα της Σπάρτης είναι δυσανάλογα μικρά σε σχέση ε την αίγλη και την ισχύ που είχε η πόλη κατά την αρχαιότητα και τους ύστερους ρωμαϊκούς χρόνους.

Στο κέντρο της σύγχρονης πόλης εντυπωσιάζει τον επισκέπτη η μεγάλη πλατεία, στην οποία δεσπόζει το επιβλητικότερο νεοκλασικό της Σπάρτης, το Δημαρχείο. Το κτήριο εγκαινιάστηκε το 1909 και φέρει την υπογραφή του αρχιτέκτονα Γ. Κατσαρού.

Γύρω από πλατεία υπάρχουν καφετέριες, ουζερί, ζαχαροπλαστεία και μπαρ, ενώ στις χαρακτηριστικές καμάρες των δρόμων που περιβάλλουν στεγάζονται αρκετά εμπορικά καταστήματα. Το σχέδιο για την κατασκευή αυτών των καταστημάτων εγκρίθηκε το 1860 και είχε ως χαρακτηριστικά του τις δίρριχτες στέγες των καταστημάτων και την τοξοστοιχία με τις ημικυκλικές καμάρες, που διαμόρφωναν τις στοές περιμετρικά της πλατείας.

Δύο μεγάλες λεωφόροι διασταυρώνονται στο κέντρο της πόλης.

Η Λυκούργου, από ανατολάς προς δυσμάς, είναι ο μοναδικός από τους δρόμους που περιβάλλουν την πλατεία στον οποίο κινούνται αυτοκίνητα. Σε αυτήν συναντάμε δύο όμορφα νεοκλασικά: την οικία Ματάλα (Λυκούργου και Λεωνίδου), που στεγάζει σήμερα τη Στρατιωτική Λέσχη, και το κτήριο του παλαιού Δικαστικού Μεγάρου (1837), στο οποίο στεγάστηκε το πρώτο Διοικητήριο της Σπάρτης. Πρόκειται για το αρχαιότερο δημόσιο κτήριο της πόλης και ένα από τα ελάχιστα κτήρια της περιόδου του Όθωνα που σώζονται στην Ελλάδα. Δίπλα του βρίσκεται το άγαλμα του Λυκούργου, έργο του αμερικανού γλύπτη AvardFairbanks. Το νέο Δικαστικό Μέγαρο βρίσκεται επίσης επί της Λυκούργου απέναντι από το παλαιό.

Απέναντι από την Ευαγγελίστρια βρίσκεται το μέγαρο της Μητρόπολης, στο οποίο μπορείτε να επισκεφτείτε και το Μουσείο Εκκλησιαστικής Τέχνης. Στην ίδια περιοχή βρίσκεται και η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη της Σπάρτης.

Αν από την κεντρική πλατεία κατέβουμε την οδό Λυκούργου, θα συναντήσουμε, μετά την Κ. Παλαιολόγου, δεξιά το Αρχαιολογικό Μουσείο και αριστερά το ναό του πολιούχου στης Σπάρτης Οσίου Νίκωνος του Μετανοείτε. Η ανοικοδόμηση του ναού άρχισε στο τέλος της δεκαετίας του ’40, διακόπηκε για μερικά χρόνια και συνεχίστηκε το 1953, με βάση νέο σχέδιο του ακαδημαϊκού Α. Ορλάνδου. Το 1954 κατεδαφίστηκε το μικρό εκκλησάκι του αγίου που είχε χτιστεί το 1900 και βρισκόταν δίπλα στο ναό. Η μνήμη του Οσίου Νίκωνος (26 Νοεμβρίου) εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα στην πόλη. Απέναντι από το ναό βρίσκεται πάρκο με συντριβάνι και δίπλα η πεζοδρομημένη οδός Κλεομβρότου, με την όμορφη πετρόχτιστη κρήνη.

Η λεωφόρος Κ. Παλαιολόγου, από βορρά προς νότο, με τους φοίνικες (που φυτεύτηκαν το 1930), είναι ο πιο χαρακτηριστικός δρόμος της Σπάρτης. Διασχίζει όλη την πόλη, αρχίζοντας από το άγαλμα του Λεωνίδα και καταλήγοντας στην οδό Γυθείου, η οποία οδηγεί, μετά από διαδρομή 44 χλμ., στην ομώνυμη πόλη.

Κατά μήκος της Κ. Παλαιολόγου μπορείτε να δείτε ορισμένα από τα πιο όμορφα νεοκλασικά σπίτια της Σπάρτης, καθώς και πέτρινα κτήρια εξαιρετικής ομορφιάς. Τα τελευταία χτίστηκαν γύρω στο 1930 από Ηπειρώτες και Λαγκαδιανούς μαστόρους και έχουν στις προσόψεις τους πέτρες πελεκημένες με εξαιρετική επιμέλεια. Ένα από τα νεοκλασικά της λεωφόρου (Παλαιολόγου 123) «φιλοξενεί» την Κουμαντάρειο Πινακοθήκη.

Μια δεξιά παράκαμψη στις Αμύκλες, μας φέρνει μετά από 3 χλμ. Στα Καλύβια Σοχάς, χωριό με πετρόχτιστα σπίτια και μεγάλο μεσαιωνικό πύργο. Εκεί πρόσφατα δημιουργήθηκε, από δήμο Σπάρτης, χώρος εστίασης – παραδοσιακό καφενείο.

Developed in conjunction with Ext-Joom.com

Terms Of Use   Sitemap