Το ιερό του Αμυκλαίου Απόλλωνα

Στη δυτική πλευρά της κοιλάδας του Ευρώτα, σε απόσταση 4 χιλιομέτρων περίπου νότια της Σπάρτης, στο λόφο της Αγίας Κυριακής στις Αμύκλες, βρίσκεται το φημισμένο ιερό του Αμυκλαίου Απόλλωνα, πολιτικό και θρησκευτικό κέντρο της αρχαίας Σπάρτης από τους πρώτους ιστορικούς χρόνους μέχρι και τα ρωμαϊκά χρόνια. Στο χώρο του τελούνταν κάθε χρόνο η σημαντικότερη ίσως εορτή των Σπαρτιατών, τα Υακίνθια, προς τιμήν του Υακίνθου, φίλου του Απόλλωνα, τον οποίο ο ίδιος ο Απόλλωνας σκότωσε κατά λάθος. 

Οι ανασκαφές στο λόφο της Αγίας Κυριακής άρχισαν το 1890 από τον πρωτεργάτη της αρχαιολογίας Χρήστο Τσούντα και συνεχίστηκαν από Γερμανούς Αρχαιολόγους μέχρι και τη δεκαετία 1920. Από τις έρευνες αυτές προέκυψε ότι στη θέση μιας προμυκηναϊκής εγκατάστασης είχε ιδρυθεί στα όψιμα μυκηναϊκά χρόνια ένα σημαντικό ιερό, στο οποίο λατρευόταν η προδωρική θεότητα Υάκινθος. Στο χώρο του μυκηναϊκού αυτού ιερού και μετά την ενσωμάτωση των Αμυκλών στη Σπάρτη ως πέμπτης κώμης, το ιερό μετατράπηκε σε ιερό του Απόλλωνα και επινοήθηκε προφανώς και ο μύθος του θανάτου του Υάκινθου από τον Απόλλωνα, για να δικαιολογηθεί αυτή η αλλαγή. Στο λόφο αρχικά ήταν στημένο το υπερφυσικό ξόανο του Απόλλωνα (περίπου 14 μ. ύψος), το οποίο θα πρέπει να ήταν ορατό από μεγάλη απόσταση.

Όταν οι Σπαρτιάτες, στα μέσα του 6ου αι. π. Χ., αποφάσισαν να εξωραϊσουν το ιερό, κάλεσαν τον Ίωνα καλλιτέχνη Βαθυκλή από τη Μαγνησία της Μ. Ασίας, ο οποίος κατασκεύασε ένα ιδιόρρυθμο οικοδόμημα, κατορθώνοντας αφενός να μην πειραχτεί το αρχαίο ξόανο και ο τάφος του Υακίνθου και αφετέρου να δημιουργήσει περιμετρικά από το άγαλμα ένα μνημειακό οικοδόμημα, το «θρόνο». Η ονομασία αυτή προήλθε πιθανότατα από την αίσθηση που προκαλούσε από απόσταση ο συνδυασμός του ορθού λατρευτικού αγάλματος και του οικοδομήματος σε χαμηλότερο επίπεδο, καθώς έμοιαζε να είχε σηκωθεί ο θεός από τη θέση του, δηλαδή το θρόνο του. Ο «θρόνος» σχημάτιζε εσωτερικές στοές και δωμάτια, όπου πιστοί εναπόθεταν πολυάριθμα αναθήματα, και συνδύαζε, λόγω της καταγωγής του καλλιτέχνη, με τρόπο μοναδικό, ιωνικά και δωρικά στοιχεία. Ο τάφος- βωμός του Υάκινθου χρησίμευε ως βάθρο του αγάλματος του Απόλλωνα. Το βάθρο, καθώς και το οικοδόμημα στόλιζαν πάμπολλα ανάγλυφα, στα οποία απεικονιζόταν πληθώρα μυθολογικών θεμάτων. 

Από τις ανασκαφικές έρευνες προέκυψαν σημαντικά ευρήματα. Ανάμεσά τους αξίζει να αναφερθούν τα άπαξ κατασκευασμένα περίφημα κιονόκρανα, μεικτού, δηλαδή δωρικού και ιωνικού ρυθμού, καθώς και τμήματα των γείσων με ανάγλυφα άνθη. Τα έργα αυτά βρίσκονται στο Μουσείο Σπάρτης.

Σήμερα στο χώρο του λόφου που βρισκόταν το ιερό ο επισκέπτης βλέπει το εκκλησάκι της Αγίας Κυριακής, λίγα αρχαία λείψανα, καθώς και μέλη του αρχαίου οικοδομήματος που προέρχονται από παλαιότερες ανασκαφικές και ερευνητικές εργασίες και δεν ήταν δυνατόν να μεταφερθούν στο Μουσείο της Σπάρτης. Στη βάση του λόφου είναι ορατός ισχυρός αναλημματικός τοίχος. Στο χώρο του ιερού έχουν ξεκινήσει εκ νέου ερευνητικές εργασίες, οι οποίες θα μας δώσουν πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το ιερό και το οικοδόμημα του «θρόνου».

Developed in conjunction with Ext-Joom.com

Terms Of Use   Sitemap